Denge

(Equilibrium) Ekonomik hayatın uyumlu düzenini anlatmak üzere kul­lanılan bir terimdir. Örneğin arz ve ta­lep eşitliği, mal piyasasının dengesini gösterir. Sermaye piyasasının dengesi, tasarruf-yatırım eşitliği ile gerçekleşir. Parasal dengenin koşulu, para arzının enflasyon baskısı yaratmayacak bir dü­zeyde bulunmasıdır. Üretim hacminin tüketim ve yatırım ihtiyaçlarını tam ola­rak karşılaması, makro dengeyi sağlar. Cari işlemler dengesi ekonomiye döviz giriş çıkışlarını karşılaştırır. Denge kav­ramı farklı bağlamlarda incelenebilir: Kararlı ve kararsız denge: Herhangi bir nedenle arz ve talep, ithalat ve ih­racat yahut tasarruf ve yatırım eşitliği veya diğer denge durumları bozuldu­ğunda koşullar kendiliğinden ve kısa dönemde düzelirse kararlı denge du­rumu söz konusu olur. Kararsız denge durumunda ise ekonomik hayatın akışı, yönünü değiştirdiğinde kendiliğinden eski denge durumuna dönemez.

Dönemlere göre denge: Denge kavra­mı anlık durumları, kısa dönem koşul­larını veya uzun dönemli gelişmeleri kapsayabilir. Piyasada talep genişleyin­ce stokların fiyatları yükseltmeden sa­tışa sürülmesi anlık denge sağlamaya örnek gösterilebilir. Talep canlandığın­da şirketlerin atıl kapasiteleri devreye sokarak ihtiyacı karşılamaları kısa dö­nemli dengeyi sağlayıcı bir harekettir. Uzun dönem dengesi, üretim kapasi­tesinin toplam harcamalara paralel bir seyir izlemesi ile ortaya çıkar.

Statik ve dinamik denge: Arz ve tale­bin, tasarruf ve yatırımın ve diğer bağlan­tılı değişkenlerin zaman akışını dikkate almadan incelenmesi statik analiz olarak adlandırılır. Tüm değişkenlerin hareket halindeki denge koşullarının incelenme­si ise dinamik analiz olarak kabul edilir.

Genel veya kısmi denge: Yalnız bir iş­kolunun yahut bir sektörün bünyesinde kaydedilen hareketler, kısmı denge kavramı kapsamındadır. Genel denge kavramı ise, ekonomik hayatın tümünü etkileyen koşulları içerir.

Mikro ve makro denge: Firma faa­liyeti ile ilgili denge analizleri mikro karakterdedir. Ekonominin tümünü kapsayan denge analizleri için makro analiz terimi kullanılır.