2022 yılı ekonomide 3 farklı dönemde hissedildi. Geçen yıl Aralık’ta kurlarda yaşan aşırı oynaklık sonrası, bir gecede 18 liralardan 13 liralara inen dolar kurunun piyasalarda ve ekonomide yarattığı etki, mart ayına dek ancak atlatılabildi. Ardında KKF denen Türk Malı bir inovasyon bırakarak… Mart-Temmuz dönemi bir geçiş dönemi oldu. Yüzde 19’dan aldığımız faizi %14’te sabitledik. Tam işler duruldu derken, sandık ufukta görünüverdi ve faizi %14’e indirip sabitledik. Ancak bu yetemedi iktidara… Eğer faiz “nas” ise durmak olmazdı, nitekim öyle de oldu, peş peşe indirimler geldi.
BORSADA ENFLASYON RALLİSİ
Seçim ekonomisinin müjdeleri, paketleri, ulufe ve aktarımları devreye girince bütçe açık vermeye, enflasyon ivmelenmeye başladı. Yetmedi; faizi tek haneye park ediverdik. Kuru da “bedeli mukabilinde” neredeyse sabit hale getirdik. Hal böyle olunca ekonomi, günlük yönetilir hale geldi. Liranın arkasından enflasyon kovalarken reel negatif faiz de rekorlar kırarken tasarrufları borsaya sürdük. Yabancı çekti gitti ama “biz bize yeteriz” mantığıyla borsayı enflasyon rallisi ile hareketlendirdik. Kendi kendimize halka açıldık, endekse saçıldık.
İKİ SORU İKİ CEVAP
Yabancılar neden çekildi?
Yabancı yatırımcı kredi notu, ekonomik dalgalanmalar ve CDS’lerin seyri nedeniyle daha önce başladığı portföy azaltmalarına devam etti.
Ekonomideki en büyük tahribat nedir?
Yükselen enflasyon, hayat pahalılığı, düşen hayat kalitesi ve yurtdışına umut bağlayan gençlerin göçü… Ha az kalsın unutuyordum. Bir de yüksek enflasyonun çürüttüğü değerlerimiz, bozulan iş ahlakı ve geleceğe dair kaygı üreten belirsizlikler…
NOT
KALEDEN KALEYE ŞAHİN UÇURDUK-AH İLE VAH İLE YILI GEÇİRDİK
2022’de yıl boyu enerjiyi konuştuk. 24 Şubat’ta Rusya’nın Ukrayna işgaliyle başlayan süreçte yaşanan gelişmeler, dünyayı yeni bir döneme taşıdı. 1974’te birincisini yaşadığımız enerji krizi bu defa daha büyük ve kapsayıcı boyutta küresel ekonomin tepesine çöktü. Küresel enflasyon dalgası, beraberinde durgunluk kaygılarını taşıdı zihinlere… Büyümeler gerilemeye, jeopolitik riskler tırmanmaya başladı. Hal böyle iken bizler Heterodoks rehavetinde ve makroekonomik ihtiyati tedbirler yörüngesinde bir o yana bir buyana sallanıp durduk.
Her birimiz günlük ve anlık planlarla yol almaya başladık. Saati gece yarısına kurup Resmi Gazete acaba bize yeni ne kurallar getirdi diye bakıp durduk. Şimdi umudumuz, seçimin biran önce yapılması ve ardından ekonomik aklın yeniden başa devşirilmesinde… Kaleden kaleye şahin uçurduk, ah ile vah ile yılı geçirdik. Halka umut verdik, kriz içirdik… Hadi hayırlısı…